کد خبر: ۳۰۲۷
تاریخ انتشار: ۱۶ اسفند ۱۳۹۷ - ۱۲:۱۶
علی جان‌نثاریون
علی جان‌نثاریون:

 در روایات اهل‌‌بیت(ع) آمده است: «کسی که احادیث ما را بین مردم منتشر می‌‌کند و با این کار، قلوب شیعیان ما را محکم می‌‌سازد،  برتر از هزار عابد است».[1]

حال اگر چنین شخص عالمی از دنیا برود و یک ورق که علم نافعی بر آن نگاشته باشد، از خود بر جای بگذارد، روز قیامت آن ورق، ساتر و مانع بین او و آتش می‌‌شود و خداوند متعال در مقابل هر حرفی که بر روی آن ورق نگاشته شده، یک شهر به او عطا می‌‌کند که وسعت آن بیش از هفت برابر دنیاست.[2] پیامبر اکرم؟ص؟ فرمودند:

 أَرْبَعٌ تَلْزَمُ كُلَّ ذِي حِجًى مِنْ أُمَّتِي قِیلَ: وَ مَا هُنَّ یا رَسُولَ‌‌‌الله، قَالَ: اسْتِمَاعُ الْعِلْمِ وَ حِفْظُهُ وَ الْعَمَلُ بِهِ وَ نَشْرُهُ‏[3]

بر هر  صاحب خرد و اندیشه‌‌ای از امت من چهار کار لازم است: شنیدن علم؛ حفظ آن؛ عمل به آن و نشر آن.

به‌‌راستی یکی از مصادیق این روایات و سفارشات اهل‌‌بیت (ع) ، عالم ربانی مرحوم آیت‌‌‌الله حائری شیرازی(ره) است. این عالم وارسته، عمر پر خیر و برکت خود را در راه کسب علم، حفظ، عمل و نشر آن سپری کرد و از خود میراثی ارزشمند و ماندگار بر جای گذاشت.

آثار آیت‌‌‌الله حائری شیرازی‌؟ره؟ حاصل‌ درس‌ها‌، بـحث‌‌ها و سـخنرانی‌های کوتاه و بلندی است که ایشان در مکان‌های متفاوت و بنابر ضرورت‌ زمان و نیاز مخاطبان بیان کرده است. این گفتارها که غالبا با روشی‌ شیوا و کلامی شیرین ارائه شده‌اند، از تمثیل‌ها، مـثل‌ها و حکایات کوتاه و جـذابی بـهره دارد که فهم مطالب دشوار و دور از ذهن را آسان و دلپذیر می‌کند.

از آیت‌‌‌الله حائری بیش از چهل کتاب و ده‌ها مقاله با محوریت علوم اسلامی در موضوعات گوناگون مانند: تفسیر، تمثیل و تحلیل به یادگار مانده است که برخی از این آثار چندین بار تجدید چاپ شده است. کتاب‌های این عالم مجاهد، در چندین محور منتشر شده که خود گویای جامعیت شخصیت این مرد الهی است. در ادامه، به محورهای مهم این آثار می‌‌پردازیم.

 

 اعتقادی

تربیت اخلاقی و ایمانی، منوط به شناخت اعتقادات و تقویت اعتقادات صحیح است. ازاین‌‌رو بزرگان اخلاقی در تألیفات و سخنرانی‌های خود، به حوزه اعتقادی پرداخته‌‌اند و  مانند کشتیبان، سکّان قلوب را در دست گرفته و به ساحل نجات و سعادت هدایت می‌‌کنند.

از آیت‌‌‌الله حائری؟ره؟ در این زمینه آثاری بر جای مانده است:

 

1. حکومت جهانی خدا: هفتاد نکته کوتاه اعتقادی

کتاب «حکومت جهانی خدا» شامل هفتاد نکته کوتاه اعتقادی و توحیدی از بیانات آیت‌‌‌الله حائری شیرازی؟ره؟ است که با بیانی شیوا و زبانی ساده و کوتاه بیان شده است.

2. تمثیلات (در دو جلد) 

این مجموعه دو جلدی، به تمثیلات اعتقادی پرداخته و شامل مباحثی چون: تمثیلات اعتقادی، توحید و صفات الهی، حکمت الهی و تمثیلات خداشناسی است. این اثر به کوشش حجت‌‌الاسلام والمسلمین «علیرضا محمدی» و همراه با اضافات، فهرست‌‌بندی و صفحه‌‌‌آرایی جدید شده است.

3. ولایت فقیه

مـتن این کتاب، سلسله‌‌گفتارهای‌ ده‌گانه‌ آیت‌‌‌الله حائری؟ره؟ در جلسات «دفتر تحکیم وحدت»، پیرامون موضوع ولایت فقیه اسـت. گـفتارها‌ در بـر گیرنده مفاهیم، جایگاه، نقش و اهمیت ولایت فقیه در جامعه است. این اثر نیز همچون دیـگر آثـار‌ استاد،‌ آکنده از اشارات تاریخی و نکات تازه و بدیع برای تبیین مسائل اعتقادی و فکری و القـای‌ شـایسته‌ مـطالب است. آیت‌‌‌الله حائری در این گفتار، به مقایسه نظام ارزشی اسلام و دیگر مکاتب انسان‌گرا‌ پرداخته‌، تـفاوت‌های آنـها را برشمرده است.

‏علاوه بر این کتاب، مقالات و مصاحبه‌‌هایی در این باره از ایشان منتشر شده که می‌‌توان به مقاله‌‌ «‏ن‍ق‍ش‌ ولای‍ت‌ ف‍ق‍ی‍ه‌ در ت‍وس‍ع‍ه‌ ت‍م‍دن‌ اس‍لام‍ی»‌ اشاره کرد.[4]

اهل‌‌بیت(ع)

گرچه آثار مرحوم آیت‌‌‌الله حائری برگرفته از قرآن و روایات اهل‌‌بیت(ع) است، اما بین آثار ایشان یک اثر درباره سالار شهیدان و جریان بسیار مهم و تأثیرگذار عاشورا نگاشته شده است. کتاب «آیینه تمام‌‌نما» درس‌‌گفتارهای آیت‌‌‌الله حائری شیرازی با محوریت عاشورا به صورت منسجم ارائه شده است.[5]

این کتاب در هفت فصل ارائه شده و مباحثی چون: بینش و بصیرت حسینی، درس‌‌های عاشورا، عوامل واقعه عاشورا، پیامدهای واقعه عاشورا، در سوگ سیدالشهدا(ع)، زیارت امام حسین(ع) و انقلاب اسلامی در پرتو عاشورا، از موضوعات آن است.

آثار تفسیری

مرحوم آیت‌‌‌الله حائری شیرازی همواره سعی در بهره‌گیری از دو منبع الهی قرآن و روایات و در اختیار قرار دادن محتوای آن برای خوانندگان داشت. از او کتبی در تفسیر قرآن و روایات برجای مانده که حاوی نکاتی ناب و هدایت‌‌بخش است.

1. در سایه‌سار وحی

گردآوری گزیده‌هایی از سخنان تفسیرگونه، موضوعی‌، موجز و آگاهی‌‌بـخش آیـت‌‌الله حائری شیرازی بر برخی از آیـات قـرآن‌ کریم‌ است‌. برخی از عناوین این ‌‌اثر‌ از این قرار است:

طهارت، آرزومندان مرگ، فرهنگ قرآن، شـیوه تـربیت، تکلیف بشر، امنیت در تـبعیت‌، عـقل‌ در‌ قرآن، نیک‌‌گفتاری، تعلیم ادب، مصونیت در گرو ایمان، قیام، توکل، شناخت کفر، دوستان خدا»، شرط انس، شرط بندگی و ایمان و حرکت.

این اثر در سال 1376 برای نخستین بار توسط نـشر «دارالصـالحین» در قم چاپ شده است.

کتاب دیگری نیز از ایشان با عنوان «تفسیر سوره حمد» در سال 1385 توسط انتشارات «میرزای شیرازی» شیراز به چاپ رسیده است. کتاب «تفسیر قرآن کریم» نیز در سال 1363 از ایشان منتشر شده است.

2. با علی در صـحرا‌

این‌ کتاب در حقیقت، شرح و بسط دو مورد از حکت‌های امـام‌ علی(ع) و مشتمل بر لباب معرفت اسـت.کـتاب از دو بخش سامان یافته است: بخش نخست با‌ عنوان «دل‌ها‌» در باب بیان سخن آن امام همام با جناب کمیل بن زیاد‌ نـخعی‌ اسـت؛ بـخش دوم با عنوان «رازها» درباره بیان علل و رازها درباره برخی از احکام خداوند، هـمچون: روزه، زکات‌، جهاد، صله رحم و... است. بر این اثر، محمدرضا‌ رنجبر‌، مقدمه‌ای شـیوا نـوشته که بر لطف و زیبایی اثر افزوده است. «دل‌ها»، «سود دانش‌»، «ثـروت‌ها‌»، «عـالمان‌»، «مرگ دانش»، «ایمان»، «حج»، «جهاد»، «حدود»، «اطاعت» و «امامت» برخی از عناوین این گفتارند. این اثر‌ در‌ سال‌ 1377 توسط انتشارات پارسایان چاپ و منتشر شده است.

آثاراخلاقی

ویژگی برجسته این عالم شیعی، جامعیت ایشان بوده است. این عالم دینی علاوه بر مباحث اعتقادی، اجتماعی و اقتصادی، به صورت مفصل به مباحث اخلاقی و تربیتی می‌‌پرداخت و همان‌گونه که هدف پیامبر اکرم؟ص؟ تتمیم مکارم اخلاق بوده، غالب آثار این مرد الهی، با نگاه اخلاقی بوده است.

مباحث اخلاقی ایشان برای اصناف مختلفی ارائه شده است؛ مانند: اخلاق جنگ و جهاد، اخلاق سیاسی و مدیران، اخلاق دانشجویان و دانشوران، اخلاق در خانواده و... که به تعدادی از آثار ایشان در این موضوع اشاره می‌‌کنیم:

1. اخلاق اسلامی

این اثر شامل هشت درس استاد می‌‌باشد و نکات جدید و بدیعی در مباحث اخلاق اسلامی را در این دروس مطرح کرده‌اند. برخی از پرسش‌‌هایی که این کتاب به آن پاسخ می‌‌دهد، عبارتند از:

ـ اگر این دین فطری است، پس چرا بسیاری مخالف فطرت عمل می‌کنند؟

ـ چگونه می‌توان متقی شد و گام اول در راستای کسب تقوا چیست؟

ـ از کجا می‌توانیم بفهمیم که در حال حرکت در صراط مستقیم هستیم یا نه؟ نشانه‌‌هایش چیست؟

ـ مهم‌ترین راه تزکیه نفس چیست و چرا «حبّ الدنیا رأس الخطیئه»؟

ـ نشانه‌‌های حبّ الدنیا چیست؟ آیا هر چیزی را که از دنیا دوست بداریم، مصداق حبّ الدنیاست؟ از کجا تشخیص دهیم؟

ـ چه عواملی موجب انحراف از فطرت و گرفتار شدن در دام هوا و هوس می‌شود؟ چگونه می‌توان با آن مقابله کرد؟

گزیده‌‌ای از کتاب

انسان به هر چیز که متعلق شد، همان تعلق، مبین هویت او می‌‌شود. این‌که آرزوها حجاب‌‌های انسان و خدا می‌‌شود، به این دلیل است که این آرزوها در انسان تعلق به وجود می‌‌آورد و این تعلق‌‌ها انحطاط می‌‌آورد و این انحطاط، انسان را نسبت به خدا در پرده قرار می‌‌دهد. پس اگر بنا باشد پرده‌‌ها دریده شود، باید تعلق‌‌ها کنار زده شود.

2. نماز

آیت‌‌‌الله حائری در این اثر، نماز‌ را‌ در اسلام به مـفهوم «ذکـر» دانـسته و به بیان تفاوت‌های «ذکر» با «تلقین»، «تـقلید‌» و «القـا‌» پرداخته و می‌نویسد: «ذکر‌ یعنی‌ التفات‌ به «واقعیت عینی‌» (خدا‌) که در نـتیجه عـوامل‌ مختلفی‌ نادیده گرفته می‌شود و در حـالت عـادی مورد غـفلت اسـت».

3. انسان الهی

ساختار این کتاب در دو بخش با نام «حرف اول‌» و «حرف‌ آخر» سامان یافته است. در حرف اول، سیمای انسان به شیوه‌ای بدیع با کلماتی زیبا و موجز، مـباحث و پرسش‌هایی پیرامون «چیستی»، «کیستی» و «چگونگی» انسان مطرح شده و سپس پاسخ این پرسش‌ها، بـا ‌ ‌عـنوان «حرف آخر» آمده است. «اقتضای طبیعت»، «دامان خداوند»، «ولایت خداوند»، «محبت خداوند»، «امـامت»، «آدم،آدمـک»، «مـرگ»، «تهذیب» و «پرواز» عناوین حرف‌ اول، و «اصلاح»، «مشیت خداوند»، «مدل‌ها»، «سؤالات طبیعی»، «دین‌‌پذیری»، «احساس نیاز»، «آزمایش خـداوند» و «انسان الهی» عناوینی از «حرف آخر» این اثر را تشکیل می‌دهد. آیت‌‌الله حـائری؟ره؟ در این کتاب باعنایت‌ به‌ عملکرد‌ غـلط مـسیحیت در غرب و عطش‌ انسان‌ امروز‌ نسبت به معنویت و دین راستین، معتقد است که امروز بهترین شرایط برای عرضه پیشنهادات انبیاست؛ چون انسان به حدی از‌ رشد‌ رسیده‌ که می‌تواند سخن انبیا را درک کـند. وی‌ بر‌ این باور است که باید سخنان انبیا را به روشنی برای دنیا بیان کرد تا کدورت بین دین‌ و علم‌ از‌ میان برود. کتاب «انسان الهی» در سال 1378 توسط‌ انتشارات لوح محفوظ در تـهران به چاپ رسیده است.

4. تمثیلات؛ جلد سوم: تمثیلات اخلاقی و تربیتی 

در این کتاب، تمثیلات اخلاقی و تربیتی در 22 بخش گردآوری و تنظیم شده که برخی از عناوین آن عبارت است از: دنیای نکوهیده نفس عمل و رفتار انسان، مصیبت‌‌ها و مشکلات، پند و اندرز، تربیت انسان و آرزوهای انسان.

5. جاری حکمت

به تعبیر استاد حائری شیرازی: «زبان تمثیل، زبانی است‌ گویا‌، شیوا‌ و رسا. مثال اگر مناسب باشد و با دقت و هوشیاری به کار گرفته شود‌، عمق‌ مطلب را مجسم می‌کند؛ تـاریکی‌های آن را مـی‌زداید؛ مجهولات مطلب را با معلوماتی که از تمثیل به‌ دست‌ می‌آید،‌ تطبیق می‌دهد و نقاط مبهم و نکات دشوار آن را روشن و آسان می‌سازد».

این کتاب، پیش‌‌درآمدی بر کتاب هشت جلدی «مَثَل‌ها و پندهاست». در ایـن اثـر نیز تمثیلات‌ استاد‌ حول‌ چهار محور عمده: تربیتی، اخلاقی (معنوی و عرفانی) و اجتماعی سامان یافته‌ است. «آثار گناه»، «عُجب عامل‌ رکود‌»، «دنیا دام شیطان»، «عمل، پشتوانه استجابت دعا»، «غلبه بر نفس»، «تـوبه، تـغییر وضـعیت‌ نسبت‌ به‌ خدا»، «عامل قـساوت قـلب»، «روحـانی و تصفیه باطن»، «آثار صبر بر مشکلات»، «حق‌‌گرایی، عامل‌ ثبات‌ انسان»، «دنیاگرایی، زمینه سقوط»، «آثار محبت به اهل‌‌بیت(ع)»، «سعادت در سـایه عـشق‌ بـه‌ خدا‌»، «نقش امید و اعتماد به نفس»، «فطرت، قـطب‌‌نـمای حق» و «زمینه عرفان» بخشی از عناوین‌ 163‌گانه این کتاب‌ است.

نویسنده با تشبیه انقلاب اسلامی ایران‌ به‌ سـپیده‌ صـبح رهـگشایی که مبشر ظهور خورشید حضرت صاحب‌‌الزمان؟عج؟ اسـت، بر این نکته‌ تأکید‌ می‌کند‌: «آنها که در انتظارند تا آقا بیاید و آن‌گاه نثار ثار و ایثار مال‌ کنند‌، نـمازشان قـضا خـواهد شد و از اجر محروم خواهند ماند؛ زیرا هنگام تلاش و تحرک هم‌اکنون اسـت».

این کتاب نخستین بار در سال 1372 توسط انتشارات «شفق» در قم منتشر شده‌ است‌. در سال 1388 سازمان اوقاف و امور خیریه آن را در 6 مجلد چاپ کرد. ویراست قبلی با عنوان «مثل‌ها و پندها» نیز در سال‌های مختلف توسط انتشارات «پیام آزادی» منتشر شده است.

6. سیری در آفاق نور

این گـفتار، مـجموعه‌ بـحث‌های‌ استاد‌ حائری شیرازی در تبیین «نور و ظلمت» در‌ سلوک‌ اخلاقی و راهیابی انسان به سـعادت در زنـدگی اسـت. فراگیری این درس‌ها و عنایت دقیق‌ به‌ جهت‌‌دهی آنها، می‌تواند راهی‌ میان‌بر‌ و نزدیک‌تر بـه‌ مـا‌ نشان دهد، تا هم «حق» را بهتر‌ بشناسیم‌ و هم با پیروی از هدایت انبیا و حیات قلبی و فطری، «بـذر وجـود» را بهتر‌ برویانیم‌ و در معرض تابش انوار رحمت الهی‌ قرار دهیم. «نور و ظلمت‌»، «چشمه‌های‌ نـور»، «قـلب گـماشته نورالانوار‌ در‌ انسان»، «پویایی قلب و سیستم حرکت از ظلمت به سوی نور»، «نارسایی اخلاق نـسبی‌ و نـیاز‌ به حکمت قلب»، «تقابل ارزش‌های‌ فردی‌ و اجتماعی‌ و نیاز به تشکل‌ راهیان‌ نور» و «تـأثیر نـوع دلبـستگی‌ها‌ در‌ جهت‌گیری به سوی نور» عناوین فهرست شده این اثر است. چاپ اول «سیری در آفاق‌ نور‌» در سال 1371 تـوسط انـتشارات «شفق‌» در‌ قم صورت‌ انجام‌ گرفته‌ است.

7. تعلق؛ محور تحول در انسان 

کتاب «تعلّق» درس‌‌های اخلاقی آیت‌‌‌الله حائری شیرازی است که با نگاهی نو، به محورهای اصلی تحول در وجود انسان می‌‌پردازد. استاد در ابتدای کتاب می‌‌نویسد:

«می‌‌خواهیم ببینیم اثر اخلاق در اسلام چیست و موضع آن کجاست و به عنوان شروع، درباره پیداکردن ارزش اخلاق و موضع آن از نظر اسلام بحث می‌‌کنیم. اخلاق یعنی موضع‌‌گیری انسان در قبال مسائلی که با او مرتبط است. این موضع‌‌گیری نتیجه دو چیز است: یکی آگاهی و دیگری تعلق».

ایشان بر همین اساس به بحث تحول در وجود انسان می‌‌پردازد.

ناشر: قم، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، دفتر نشر معارف‏، ۱۳۹۶.

8. درس سحر 

کتاب «درس سحر» شامل گفتارهایی در شرح ابیات و غزلیات حافظ است که توسط آیت‌‌‌الله حائری شیرازی نوشته شده و به کوشش «محمدرضا رنجبر» گردآوری شده است. گردآورنده در ذیل صفحات نیز نکات ضروری را به شرح استاد حائری افزوده و بر غنای کار افزوده است. این اثر در موضوعات مختلف تدوین شده است؛ مانند: بی‌خطا بودن آفرینش؛ رازداری، شرط کمال؛ مرگ، دیدار خداوند؛ مرگ جشنی دیگر است؛ مرگ، زندگی در آخرت؛ شیوه سخن عارفان؛ شادی و غم؛ خیر و خطر؛ انصاف، شرط ادارک؛ برترین سود؛ مکه، آزمون خداوند.

در حوزه اخلاق آثار دیگری نیز از این مرد الهی با عناوین زیر منتشر شده است

9. تحجرگرایی

ناشر: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، دفتر نشر معارف‏، قم ۱۳۹۶.

10. ‏تفکر

کتاب «تفکر» در حوزه اخلاق اجتماعی است و در آن، با نگاهی نو به آسیب‌‌‌شناسی موضوع تفکر پرداخته شده است. موضوعاتی مانند: نقش اخلاق در بالندگی اندیشه؛ انگیزش و افول تفکر؛ راه‌‌های تقویت فکر؛ مهم‌‌ترین زمان‌‌ها و مکان‌‌ها برای فکر کردن؛ سلسله‌‌مراتب و تفکر؛ هجده پرسش و پاسخ مهم و کاربردی در رابطه با تفکر، از جمله مباحث بدیع و جذاب این اثر منحصر‌‌به‌‌فرد است.

این کتاب ابتدا با عنوان «تفکر، گامی در تعالی سازمانی» منتشر شده است و سپس در سال 1396توسط نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها،  انتشارات دفتر نشر معارف تجدید چاپ شده است.

بخشی از کتاب

استعمار نو و تعطیل فکر: استعمار کهنه، استعمار نظامی است. استعمار نو چه استعماری است؟ استعمار یعنی تعطیل فکر. نه به آن معنا که اجازه ندهد شما فکر کنید؛ بلکه به آن معنا که فرصت ندهد شما فکر کنید. آن هم نه به این صورت که اگر فکر کردید، شما را بزند، نه؛ بلکه اجازه ندهد نیازها، شما را به فکر وادارد. می‌‌خواهد به مجرد این‌که نیازی پیدا کنید، از شما رفع نیاز کند. این یعنی تعطیل فکر.

اخلاق خانواده

عالم وارسته شیراز، مرحوم حائری(ره) در راستای رسالت هدایتگری در رابطه با خانواده و ازدواج، آثاری از خود برجای گذاشته است:

1. رمز دوام‌ پیوند،‌ یا‌ آداب همسرداری

این اثـر‌ دربـرگیرنده گفتاری نغز و دلنشین در تبیین وجـوه متنوع آسیب‌پذیر ازدواج و طرح نـکات و دقـایقی است‌ که‌ دوام پیوندهای خانوادگی را در پی‌ دارد‌. «ازدواج، پیوند آسمانی»، «همراهی‌ و هـمدلی‌»، «مـوازین‌ الهـی، پایه همدلی‌»، «خـودخواهی‌، آفـت‌ همدلی‌»، «رابطه‌ با خدا مشکل‌‌گشای دشواری‌های خانوادگی»، «پیوند خانوادگی، پوشش از گناه»، «نرمی انـتقاد و خـشونت ایراد»، «انس و اعتماد، برکت ازدواج»، «انصاف، اسـاس اعـتماد» و «تکیه بـر خـوبی‌ها» بـرخی از‌ عناوین این گفتارند.

اسـتاد حائری شیرازی در این اثر با توجه به مفاد آیه‌ای از قرآن کریم که زنان را لباس مردان و مـردان را لبـاس زنان توصیف فرموده، به نکته جالب و ظـریفی‌ اشـاره‌ کـرده و مـعتقد اسـت که ازدواج نکردن، یـک نـوع برهنگی است و این برهنگی، نقص است.

این کتاب نخستین بار در سال 1371 توسط انتشارات «شفق» در قم منتشر شده اسـت‌.

علاوه بر این کتاب، مرحوم آیت‌‌‌الله حائری در زمینه اخلاق در خانواده اثر دیگری به نام «راه رشد» در باب تأدیب و تربیت دینی کودک از خود بر جای گذاشته‌‌‌اند. این کتاب از سوی  نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، دفتر نشر معارف‏، در سال ۱۳۹۵ برای اسفاده عموم روانه بازار کتاب شده است.

بخشی از کتاب

اگر بَرآنید تا فرزندی پاک، مؤمن، متشخّص و متخلّق به اخلاق حسنه داشته باشید، سعی کنید به فرزندانتان «مسئولیت» بدهید و بعد، از آنان مسئولیت بخواهید، و بدانید که این کار، کودکان را متشخص بار می‌‌آورد و احساس می‌‌کنند به قدری مهم و ارزشمند هستند که به آنان مسئولیت واگذار می‌‌گردد. کودکان باید احساس «شخصیت» کنند. کسی که احساس شخصیت می‌‌کند، با شدت تمام خود را کنترل می‌‌کند و سعی می‌‌کند کاری نکند که شخصیت او آسیب بییند یا لکه‌‌‌‌دار شود. وقتی کودکان احساس شخصیت نکنند، کم‌‌کم بی‌‌تفاوت می‌‌گردند. چه از آنان تعریف کنید یا سرزنش نمایید، در هر دو حالت، بی‌تفاوت خواهند بود و بدون هیچ عکس‌‌العمل. حتی اگر ایشان را مورد توبیخ یا ضرب و شتم هم قرار دهید، باز هیچ‌‌گونه عکس‌‌العملی نشان نخواهند داد و این حالت، بسیار خطرناک است.

مبانی تربیتی

تربیت اخلاقی و بسیاری از معارف دیگر، مبتنی بر شناخت دقیق انسان است و بدون انسان‌‌شناسی اسلامی، علوم انسانی، اسلامی نمی‌‌شود. این عالم مجاهد عرصه فرهنگ و معارف در این باره اثری به نام «انسان‌شناسی» به یادگار گذاشته است. این کتاب از سوی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، دفتر نشر معارف‏، در سال ۱۳۹۵ منتشر شده و در اختیار علاقه‌‌مندان قرار گرفته است.

اثر دیگر ایشان در همین موضوع با نام «ان‍س‍ان‌ش‍ن‍اس‍ی‌ و م‍دی‍ری‍ت» را س‍ازم‍ان‌ ع‍ق‍ی‍دت‍ی‌ س‍ی‍اس‍ی‌ وزارت‌ دف‍اع‌ و پ‍ش‍ت‍ی‍ب‍ان‍ی‌ ن‍ی‍روه‍ای‌ م‍س‍ل‍ح‌ در سال ۱۳87‌ منتشر کرده است. این اثر با نام «نوآوری و شکوفایی» نیز منتشر شده است.

در موضوع مبانی تربیتی و مسائل اجتماعی اسلام، کتابی از مرحوم حائری شیرازی با نام «بحثی درباره جامعه‌شناسی اسلامی» در سال ‏‏‏۱۳۷۰ در دانشگاه شیراز به چاپ رسیده است.

کتاب «مقدمه‌‌ای بر علوم انسانی اسلامی» نیز در سال1363 در دانشگاه شیراز چاپ شده است، این اثر را انتشارات «نوید» شیراز منتشر کرده است

کتاب دیگری با عنوان «علم و دین»، برگرفته از بیانات آیت‌‌‌الله حائری منتشر شده است که به یکی از مباحث بنیادین تربیتی و اجتماعی پرداخته است. این کتاب در سال 1385 توسط انتشارات «میرزای شیرازی» شیراز به مشتاقان ارائه شده است.

مباحث اجتماعی

آیت‌‌‌الله حائری(ره) این‌گونه نبود که محصور در مسائل اخلاقی و معنوی باشد و مسائل اجتماعی را رها کرده باشد؛ بلکه در متن جامعه، با معنویت و اخلاص سرشار نقش ایفا می‌‌کرد و با سخنرانی‌ها و آثار مکتوب خود، راهنمایی و راهبری مؤمنین را بر عهده داشت.

گرچه همه گفتار و آثار ایشان مطابق نیاز جامعه شکل گرفته است، اما برخی آثار ایشان به طور ویژه درباره مباحث اجتماعی است. از جمله آثاری که  در این موضوع منتشر شده، کتابی با عنوان «رویش» است. این کتاب درباره تحولات انتخابات و فتنه سال 1388 تهیه و منتشر شده است. این کتاب به مسائل انقلاب، انتخابات و مسائل اجتماعی درباره اوضاع برهه انتخابات و پس از آن پرداخته است و بحث رویش‌ها و ریزش‌های انقلاب اسلامی را بررسی کرده است.

این کتاب را سازمان حفاظت اطلاعات وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در سال 1388 منتشر کرده است.

گفتمان عدالت و پیشرفت در دولت دینی

این کتاب حاصل گفت‌وگوی چند تن از صاحب‌‌نظران مباحث اجتماعی و حکومت دینی است که شخصیت محوری این گفتمان، مرحوم آیت‌‌‌الله حائری بوده است.

جهاد و جبهه

آیت‌‌‌الله حائری شیرازی؟ره؟ بارها در جبهه‌‌های جنگ شرکت کردند و از نزدیک مسائل و نیازهای معنوی و فرهنگی آن سرزمین و مجاهدین را می‌شناختند. ازاین‌‌رو سخرانی‌ها و آثاری با محوریت جبهه از این مجاهد الهی برجای مانده است.

مجموعه ‏کتاب‌های ‏«اسلام در جبهه» در دوران جنگ تحمیلی درباره جهاد و مباحث پیرامون آن منتشر شده است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی این کتاب‌ها را تهیه و منتشر کرده است.

 اقتصاد اسلامی

عالم ربانی، مرحوم آیت‌‌‌الله حائری شیرازی علی‌‌رغم زندگی زاهدانه و تخصص ویژه در مباحث اخلاقی و معنوی، در موضوع اقتصاد اسلامی و بانکداری اسلامی نیز صاحب‌‌نظر بودند و در مجامع تخصصی نظرات خود را ارائه داده‌اند که حاصل آن، چندین کتاب و مقاله به چاپ رسیده است.‏ از جمله آنها کتابی با عنوان «پول رایج جهانی و پول اسلام» است. این کتاب را نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، به نام دفتر نشر معارف‏ در سال ۱۳۹۵ به چاپ رسانده است.

کتاب دیگر با عنوان «در اسلام پول نباید کار کند» توسط انتشارات «فاطمیه» شهر شیراز  در سال1391 منتشر شده است.

روح این عالم ربانی و مجاهد که آثار او از جامعیتی خاص برخوردار است، قرین رحمت الهی و مهمان ارواح اهل‌‌بیت(ع) باشد. خداوند توفیق مطالعه آثار مردان الهی و به‌کارگیری معارف نورانی را به همه مؤمنین عطا فرماید. آمین یا رب العالمین.

منبع: دوماهنامه خُلُق


[1]. بحارالانوار، محمدباقر مجلسی، ج2، ص145، ح8 .

[2]. همان، ص144، ح1 (عن أمالي الصدوق).

[3]. أعلام الدين في صفات المؤمنين، حسن بن محمد ديلمی، مؤسسة آل‌‌البيت(ع)، قم، چاپ اول، 1408ق.

[4]. روزنامه ج‍وان‌، ۳ اس‍ف‍ن‍د ۱۳۷۸، ص‌ ۶.

[5]. در نهمین دوره پویش ملی کتاب‌خوانی «روشنا» کتاب « آیینه تمام‌‌نما» به عنوان کتاب محوری این مسابقه کتاب‌‌خوانی برگزيده شده است.


Bookmark and Share
ایمیل مستقیم: info@salmanpress.ir
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: